Nhằm đối phó với cơn bão tài chính, một nhóm người tại Anh đã nghĩ ra ý tưởng độc đáo, đó là xây dựng một xã hội không cần tiền bạc. Cách làm này có lẽ không khỏi làm người ta nghĩ về thời kỳ nguyên thủy. Chúng ta hãy cùng chiệm nghiệm, bởi không ít những mảnh đời đang được thắp sáng trở lại nhờ ý tưởng này.

Một người dân Anh đứng giữa ngã tư để tìm việc. Ảnh: VTCNews

Một căn nhà nhỏ, nhưng lại là nơi đang hình thành một ý tưởng lớn – một ý tưởng về xây dựng một nền "kinh tế khác" trong thời khủng hoảng. Nằm ngay giữa thủ đô London, một Hiệp hội mang tên K.U.T.L.E.T đã ra đời nhằm mang lại việc làm và dịch vụ cho mọi người theo cái cách của thời kỳ sơ khai.

Nhưng theo các thành viên tham gia chương trình, thì đây không phải là một giải pháp điên rồ. Các hội viên sẽ tham dự vào hệ thống đặc biệt, theo đó họ sẽ không dùng tiền để trao đổi hàng hóa, mà họ sẽ lao động giúp đỡ lẫn nhau trong những lĩnh vực phù hợp với chuyên môn và khả năng của mình. Để rồi cứ mỗi giờ lao động, họ sẽ tích lũy được một số điểm nhất định. Số điểm ấy sẽ được lưu giữ, và sau đó nó sẽ được dùng để trao đổi lấy những vật dụng mà các hội viên khác đang có hoặc làm ra.

Ông John Threadgold, Luật sự và là thành viên của KUTLETS cho biết: "Tôi đã liên hệ với một người thợ sửa ống nước cũng tham gia vào hệ thống này, và anh ấy đã tới nhà tôi, xem xét các vấn đề với đường ống của nhà tôi, sửa chữa mọi thứ cho tới khi nó hết bị rò rỉ. Tôi đã trả cho anh ấy 30 điểm mà tôi có được, anh ấy sẽ dùng số điểm ấy để chi trả cho những dịch vụ khác cũng từ những người tham gia chương trình này. Quả thực, điều này thật là tuyệt".

Không có lạm phát, không có trượt giá, mà lại luôn có thể kiếm được công việc để nuôi sống mình, chính vì thế mà số lượng người tham gia KUTLETS ngày một tăng. Số lượng thành viên hiện nay đã lên tới con số hàng trăm, dự kiến sẽ còn tăng trong thời buổi kinh tế khủng hoảng hiện nay.

Ông John Hall, người tham gia KUTLETS nói: "Số lượng thành viên đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng ít tháng qua. Báo chí thậm chí còn dự đoán rằng, phương thức hoạt động này sẽ là lời giải cho vấn đề hiện nay. Một số người thông qua báo đài đã biết đến KUTLETS, họ ghé thăm và liền tham gia chương trình này. Tôi chắc rằng, phương thức này sẽ có tác dụng trong cuộc khủng hoảng tài chính bởi nhiều người thường than phiền rằng, họ không có tiền, hãy cho họ việc làm để họ có thể có những gì họ cần".

Tuy nhiên, với những người như ông John Threadgold, phương thức trao đổi hàng hóa cổ xưa mà độc đáo này còn là một cách tốt để thúc đẩy tinh thần cộng đồng trong một xã hội mà nhiều mối quan hệ đang bị chi phối bởi đồng tiền.

John Threadgold: "Nó giống như thể mọi người đang cùng kề vai sát với nhau, cùng nhau giữ gìn thịnh vượng cho cộng đồng. Qua đó mọi người sẽ thấu hiểu nhau, kết nối với nhau và giúp đỡ lẫn nhau. Tôi nghĩ rằng, đó là những gì mà chúng ta đang cần".

Những nhà triết học như Max Weber hay Georg Simmel từng coi đồng tiền như một nhân tố nổi bật trong quá trình lý tính hóa và hiện đại hóa xã hội, bởi thiếu nó người ta sẽ không còn tính cạnh tranh và động lực tìm tòi. Nhưng với những gì KUTLETS đã và đang đạt được, người ta có thể nhận thấy một xã hội cũng rất cần một sự "miễn dịch" nhất định với đồng tiền. Xem ra, khủng hoảng lại đang đem lại cho xã hội những điều tích cực.

Anh Phương